İMEAK DTO Kasım 2026 AB Bülteni Hk.

Sayın Üyemiz,

Avrupa'da denizcilik sektöründe enerji verimliliği uygulamaları, deniz çevresinin korunması, dijital dönüşüm, denizcilikte teknolojik uygulamalar ve araştırma alanında meydana gelen güncel gelişmelere ilişkin çeşitli kaynaklardan derlenen haberler bilgilendirme amacıyla aşağıda sunulmaktadır.

1. Dünyanın İlk Amonyak Çift Yakıtlı Dökme Yük Gemisi Teslim Edildi

Belçika merkezli bir denizcilik şirketinin, Çin'deki bir tersanede inşa edilen ve dünyanın ilk amonyak çift yakıtlı dökme yük gemisi olarak nitelendirilen Mineral Europa adlı gemiyi teslim aldığı bildirildi. Söz konusu teslimat, deniz taşımacılığında sera gazı emisyonlarının azaltılması ve alternatif denizcilik yakıtlarının kullanımının yaygınlaştırılması açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirildi. 210.000 DWT taşıma kapasitesine sahip Mineral Europa, Belçika merkezli denizcilik şirketi tarafından 2022-2024 yılları arasında sipariş edilen 18 adet amonyak çift yakıtlı Newcastlemax tipi dökme yük gemisinin ilki oldu. Geminin, Avustralya ile Çin arasındaki demir cevheri taşımacılığında hizmet vermesinin planlandığı belirtildi. Gerçekleştirilen teslimat, amonyağın alternatif denizcilik yakıtı olarak kullanılmasına yönelik stratejinin önemli aşamalarından birini oluşturdu. Şirketin söz konusu yatırımla, özellikle uzun mesafeli uluslararası deniz taşımacılığından kaynaklanan sera gazı emisyonlarının azaltılmasına yönelik çalışmalara katkı sağlamayı hedeflediği belirtildi. Şirket yönetimi tarafından yapılan açıklamada, yaklaşık on yıllık teknik geliştirme ve yatırım çalışmalarının ardından amonyak yakıtlı gemilerin ticari kullanım aşamasına ulaştığı ifade edildi. Deniz taşımacılığının dekarbonizasyonu ve enerji bağımsızlığının güçlendirilmesi açısından alternatif yakıt teknolojilerinin önem kazandığı vurgulandı.

Amonyak Çift Yakıtlı Gemi Teknolojilerinde Önemli Gelişmeler Kaydedildi

Amonyak çift yakıtlı dökme yük gemisinin teslimatından önce, aynı şirketler grubunun kontrolünde bulunan bir başka denizcilik şirketinin, Haziran 2026'da dünyanın amonyak çift yakıtlı sevk sistemiyle donatılmış ilk ticari yük gemisi olarak nitelendirilen Antwerpen adlı gemiyi teslim aldığı bildirildi. 46.000 m³ yük hacmine sahip sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) taşıyıcısı, Güney Kore'deki bir tersanede inşa edildi. Gemi, 2022 yılında sipariş edilen dört adet orta ölçekli gaz taşıyıcısının ilki oldu. Gemide, İsviçre merkezli bir deniz motoru üreticisi tarafından geliştirilen amonyak çift yakıtlı iki zamanlı deniz ana makinesinin kullanıldığı belirtildi. Söz konusu makinenin, gemi inşa, yakıt sistemleri ve klas kuruluşlarının katılımıyla yürütülen bir proje kapsamında 2025 yılında gemiye monte edildiği bildirildi. Bu gelişmeyle birlikte, amonyağın yalnızca araştırma ve gösterim projelerinde değil, ticari deniz taşımacılığında kullanılan sevk sistemlerinde de uygulanmasına yönelik önemli ilerleme kaydedildi.

Dünya Genelinde 47 Amonyak Yakıtlı Gemi Siparişi Verildi

Uluslararası klas ve belgelendirme kuruluşu DNV'nin (Det Norske Veritas) Alternative Fuels Insight platformunda yer alan verilere göre, dünya genelinde toplam 47 adet amonyak yakıtlı gemi siparişi verildiği bildirildi. Ayrıca üç geminin amonyak yakıtıyla çalışabilecek şekilde dönüştürüldüğü veya dönüşüm çalışmalarının devam ettiği belirtildi. Belçika merkezli denizcilik şirketinin, amonyak çift yakıtlı gemilere yönelik küresel sipariş portföyünün önemli bir bölümünü oluşturduğu kaydedildi. Şirketler grubunun 18 adet Newcastlemax tipi dökme yük gemisi ve dört adet LPG taşıyıcısına yönelik yatırımlarının yanı sıra, konteyner taşımacılığı alanında faaliyet gösteren bir iştirakinin, dünyanın ilk amonyak çift yakıtlı konteyner gemisi olarak nitelendirilen Yara Eyde adlı gemiyi teslim almaya hazırlandığı bildirildi. 1.400 TEU konteyner taşıma kapasitesine sahip geminin Çin'deki bir tersanede inşa edildiği ve uzun süreli kiralama sözleşmesi kapsamında işletilmesinin planlandığı belirtildi. DNV'nin Alternative Fuels Insight platformunda yer alan verilere göre, amonyak çift yakıtlı gemi siparişlerinin dökme yük gemileri, gaz taşıyıcıları, konteyner gemileri, kimyasal tankerler, araç taşıyıcıları ve diğer gemi türlerini kapsadığı görüldü.

Amonyak Çift Yakıtlı Kimyasal Tanker Yatırımları Genişletildi

Belçika merkezli denizcilik şirketler grubunun, alternatif denizcilik yakıtlarına yönelik yatırımlarını tanker taşımacılığı alanına da genişlettiği bildirildi. Bu kapsamda, Çin'deki bir tersaneye, her biri 26.000 DWT taşıma kapasitesine sahip iki adet amonyak çift yakıtlı kimyasal tanker siparişi verildiği belirtildi. Gemilerin, Japonya merkezli bir deniz taşımacılığı şirketiyle yapılan uzun süreli kiralama sözleşmeleri kapsamında işletilmesinin planlandığı ve teslimatlarının sırasıyla 2028 ve 2029 yıllarında gerçekleştirilmesinin öngörüldüğü kaydedildi. Söz konusu yatırımların, amonyak çift yakıtlı sevk teknolojisinin dökme yük ve gaz taşımacılığının yanı sıra kimyasal tanker segmentinde de kullanılmasına yönelik gelişmeleri desteklediği ifade edildi.

Amonyak Yakıtlı Gemilerin Ticari Kullanımında Yeni Bir Aşamaya Geçildi

Amonyak yakıtlı deniz taşımacılığı teknolojilerinin henüz gelişiminin ilk aşamalarında bulunduğu, ancak gösterim projelerinden ticari uygulamalara geçiş sürecinde ilerleme kaydedildiği belirtildi. Amonyak yakıtıyla işletmeye alınan ilk geminin, Japonya'da liman römorkörü olarak hizmet veren Sakigake olduğu bildirildi. Daha önce sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ile çalışan römorkörün, Japonya'nın Yeşil İnovasyon Fonu (Green Innovation Fund) desteğiyle amonyak yakıtıyla çalışabilecek şekilde dönüştürüldüğü ve 2024 yılında amonyak yakıtlı olarak işletmeye alındığı belirtildi. Bu gelişmelerle birlikte, amonyağın alternatif denizcilik yakıtı olarak kullanımına yönelik teknolojilerin farklı gemi türlerinde uygulanmaya başlandığı ve uluslararası deniz taşımacılığının dekarbonizasyon sürecinde yeni bir aşamaya geçildiği değerlendirildi. (Kaynak: Lloyd's List Web Sitesi)

 

2. ABD’den Çin’e Gerçekleştirilen Kuru Dökme Yük Taşımaları %104 Arttı

Amerika Birleşik Devletleri’nden (ABD) Çin’e gerçekleştirilen kuru dökme yük taşımaları, 2026 yılının ilk üç çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre %104 oranında arttı. Söz konusu artışta, tahıl sevkiyatlarında kaydedilen %176’lık yükseliş belirleyici oldu. İki ülke arasındaki kuru dökme yük taşımacılığı hacmi, 2025 yılında artan ticari gerilimler ve yükselen gümrük tarifeleri nedeniyle gerilemişti. Ancak Kasım 2025’te varılan ticaret anlaşması kapsamında ABD menşeli tahıllara uygulanan gümrük vergilerinin düşürülmesi ve soya fasulyesine yönelik ithalat hedeflerinin belirlenmesi, 2026 yılında deniz yoluyla gerçekleştirilen sevkiyatların kısmen toparlanmasını sağladı. ABD’den Çin’e gerçekleştirilen kömür sevkiyatları yıllık bazda %44, petrokok sevkiyatları ise %33 oranında arttı. Bununla birlikte, kömür sevkiyatlarının 2024 yılı seviyelerinin %77 altında kaldığı belirtildi. ABD kaynaklı petrokok sevkiyatlarındaki artışta, Suudi Arabistan’dan Çin’e gerçekleştirilen sevkiyatların azalmasının etkili olduğu ifade edildi. Kuru dökme yük taşımacılığındaki artış, özellikle Panamax ve Supramax sınıfı gemilere yönelik taşıma talebini olumlu yönde etkiledi. ABD’den Çin’e taşınan toplam yük hacminin %68’i Panamax sınıfı gemilerle, %28’i ise Supramax sınıfı gemilerle gerçekleştirildi. Supramax sınıfı gemilerin özellikle petrokok sevkiyatlarındaki artıştan faydalandığı kaydedildi.

2026 yılının son çeyreğinde, ABD’de soya fasulyesi ve mısır hasadının tamamlanmasıyla birlikte tahıl sevkiyatlarının daha da artmasının beklendiği bildirildi. Karadeniz’de ticaret gemilerine yönelik gerçekleştirilen saldırılar nedeniyle Ukrayna’nın deniz yoluyla ihracatının durma noktasına gelmesinin, ABD menşeli mısıra yönelik uluslararası talebi artırabileceği değerlendirildi. ABD ile Çin arasında gerçekleştirilen son ticaret müzakereleri sonucunda, karşılıklı ticarette her iki yönde yaklaşık 30 milyar ABD doları değerindeki ürüne daha avantajlı gümrük tarifeleri uygulanmasını öngören bir anlaşmaya varıldı. Gümrük tarifelerine ilişkin indirimlerin yürürlüğe giriş takvimi ve ürün bazındaki oranları henüz açıklanmazken, Çin Ticaret Bakanlığı tarafından anlaşma kapsamındaki ürünlerin %90’ından fazlasına uygulanan ilave ikili gümrük vergilerinin tamamen kaldırılacağının bildirildiği belirtildi. Anlaşma kapsamına kömür ve tahıl ürünlerinin büyük bölümü dahil edilirken, ABD’nin Çin’e yönelik kuru dökme yük ihracatında en büyük paya sahip olan soya fasulyesi kapsam dışında bırakıldı. Anlaşma kapsamındaki ürünlerin ABD’den Çin’e gerçekleştirilen toplam kuru dökme yük sevkiyatları içerisindeki payının 2024 yılında %35 seviyesindeyken, 2025 yılında %16’ya gerilediği kaydedildi.

Ticaret müzakereleri kapsamında Çin tarafından, 2027 ve 2028 yıllarında ABD’den en az 10 milyon ton kömür ithal edilmesine yönelik taahhütte bulunuldu. Söz konusu taahhüdün, iki ülke arasındaki kömür sevkiyatlarını yaklaşık iki katına çıkararak 2024 yılında kaydedilen taşıma hacminin yalnızca 2 milyon ton altında bir seviyeye ulaştırmasının beklendiği ifade edildi. ABD’den Çin’e gerçekleştirilen kömür sevkiyatlarının ortalama taşıma mesafesinin, Çin’in genel kömür ithalatındaki ortalama deniz taşıma mesafesinin yaklaşık dört katı olduğu belirtildi. Bu doğrultuda, iki ülke arasındaki kömür ticaretinde öngörülen artışın, küresel kuru dökme yük deniz taşımacılığında ton-mil bazında taşıma talebini desteklemesinin beklendiği değerlendirildi. (Kaynak: BIMCO Web Sitesi)

 

3. ABD'de İlk Kez Bir Konteyner Gemisine Mısır Bazlı Etanol Yakıtı İkmali Gerçekleştirildi

Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD), çift yakıtlı bir konteyner gemisine mısırdan üretilen etanol yakıtı ikmal edilerek alternatif denizcilik yakıtlarının ticari deniz taşımacılığında kullanımına yönelik önemli bir uygulama gerçekleştirildi. Danimarka merkezli bir konteyner taşımacılığı şirketi tarafından, 2026 yılında inşa edilen ve 9.000 TEU (Twenty-foot Equivalent Unit – Yirmi Ayak Eşdeğer Birim) taşıma kapasitesine sahip, Danimarka bayraklı çift yakıtlı bir konteyner gemisine ABD'nin Teksas eyaletindeki Houston Limanı'nda mısır bazlı etanol yakıtı ikmali gerçekleştirildiği açıklandı. Yakıt ikmalinin ardından geminin Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS – Automatic Identification System) verilerine göre New York Limanı'na doğru seyrini sürdürdüğü bildirildi. Gerçekleştirilen operasyonun, ABD'de bir gemiye etanol yakıtı ikmalinin ilk uygulaması olduğu belirtildi. Söz konusu geminin, deniz taşımacılığında alternatif yakıt kullanımının yaygınlaştırılması amacıyla metanol yakıtına uygun olarak sipariş edilen çift yakıtlı konteyner gemilerinden oluşan filonun bir parçası olduğu ifade edildi. Bununla birlikte, rekabetçi fiyatlarla yeterli miktarda yeşil metanol tedarik edilememesi nedeniyle sonraki yeni gemi inşa siparişlerinde sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG – Liquefied Natural Gas) kullanabilen çift yakıtlı tahrik sistemlerinin yeniden tercih edilmeye başlandığı aktarıldı.

Yakıt uzmanları tarafından yapılan değerlendirmelerde, metanol ve etanolün benzer yanma özelliklerine sahip olduğu, uygun teknik koşullar altında birbirlerinin yerine kullanılabildiği veya belirli oranlarda karıştırılarak gemi yakıtı olarak değerlendirilebildiği belirtildi. Ayrıca etanolün, birçok ülkede karayolu taşımacılığında kullanılmak üzere hâlihazırda üretilmesi nedeniyle metanole kıyasla daha düşük maliyetli ve daha kolay temin edilebilir bir alternatif yakıt olduğu ifade edildi. Yeşil metanolün, yenilenebilir elektrik enerjisi kullanılarak üretilen hidrojen ile yakalanmış karbondioksitin (CO²) kullanılması yoluyla elde edildiği, etanolün ise şeker kamışı ve özel olarak yetiştirilen mısır türleri dâhil olmak üzere organik hammaddelerden üretildiği belirtildi. Houston Limanı'nda gerçekleştirilen operasyon kapsamında, söz konusu konteyner gemisine yaklaşık 1.361 metrik ton (1.500 ABD kısa tonu) miktarında %100 etanol yakıtı ikmal edildiği bildirildi. Gerçekleştirilen yakıt ikmali operasyonunun, etanolün denizcilik yakıtı olarak kullanılmasına ilişkin operasyonel gereklilikler, liman ve yakıt ikmal altyapısı, yakıt tedariki ve tedarik zinciri yönetimi açısından önemli deneyimler sağladığı ifade edildi. Daha düşük emisyonlu deniz taşımacılığının yaygınlaştırılabilmesi için alternatif yakıt teknolojilerinin ticari ölçekte uygulanabilir ve ölçeklendirilebilir çözümlere dönüştürülmesinin önem taşıdığı vurgulandı. Öte yandan, 2025 yılında yapılan bir açıklamada, 2023 yılında inşa edilen ve 2.100 TEU taşıma kapasitesine sahip metanol kullanabilen çift yakıtlı bir konteyner gemisinde, %10 etanol içeren yakıt karışımının kullanımına yönelik deneme yapılacağının duyurulduğu hatırlatıldı. Gerçekleştirilen etanol yakıtı ikmalinin, alternatif denizcilik yakıtlarının ticari gemilerde kullanımına ilişkin operasyonel deneyim kazanılması ve daha düşük emisyonlu deniz taşımacılığı uygulamalarının geliştirilmesi açısından önemli bir adım olduğu değerlendirildi. (Kaynak: TradeWinds Web Sitesi)

 

4. Litvanya'daki Klaipeda Limanı'nda Otomasyon ve Operasyonel Güvenliğe Yönelik Özel 5G Şebekesi Testleri Tamamlandı

Litvanya'da bulunan Klaipeda Limanı'nda, liman operasyonlarının dijitalleştirilmesi, otomasyon seviyesinin artırılması ve operasyonel güvenliğin geliştirilmesi amacıyla yürütülen özel 5G haberleşme şebekesi testleri tamamlandı. Çalışmalar kapsamında, liman genelinde uygulanması öngörülen haberleşme altyapısının teknik tasarımı sonuçlandırıldı. Söz konusu sistemin, liman faaliyetlerinde veri yönetiminin iyileştirilmesine, kritik altyapıların güvenliğinin artırılmasına ve operasyonel haberleşmenin daha güvenilir hâle getirilmesine katkı sağlayabileceği belirtildi. Proje kapsamında gerçekleştirilen testlerde, tahsisli kablosuz haberleşme altyapısının otonom ekipmanların kullanımı, hidrografik sörvey faaliyetleri ve kritik liman altyapılarının yönetimi üzerindeki potansiyel etkileri değerlendirildi. Liman yöneticileri ve bilgi teknolojileri uzmanlarının katılımıyla gerçekleştirilen uygulamalı gösterimlerde, özel 5G teknolojisinin günlük liman operasyonlarına entegrasyonuna yönelik farklı uygulamalar tanıtıldı.

Otonom Sistemler ve Hidrografik Sörvey Uygulamaları Test Edildi

Gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında, uzaktan kontrol, izleme ve denetim faaliyetlerinde kullanılmak üzere geliştirilen otonom insansız hava aracı sistemleri test edildi. Bu sistemlerin, sürekli insan müdahalesine ihtiyaç duyulmadan görev başlatma, belirlenen operasyonları gerçekleştirme, başlangıç noktasına dönüş ve otomatik şarj işlemlerini yerine getirebildiği gösterildi. Ayrıca, liman havzalarında deniz tabanının hidrografik ölçümlerini gerçekleştirmek amacıyla geliştirilen insansız su üstü aracının uygulamalı gösterimi yapıldı. Söz konusu aracın, liman sahalarında deniz tabanı verilerinin toplanmasına ve hidrografik sörvey faaliyetlerinin yürütülmesine yönelik kullanım imkânları değerlendirildi. Çalışmalar kapsamında, hidrografik sörvey verilerinin aktarılması, filtrelenmesi ve işlenmesini sağlayan dijital çözümler de tanıtıldı. Bu uygulamaların, deniz tabanı ölçümlerinin tamamlanması ile elde edilen verilerin operasyonel karar alma süreçlerinde kullanılmaya başlanması arasındaki süreyi kısaltabileceği belirtildi.

Özel 5G Şebekesi ile Operasyonel Kontrol ve Haberleşme Güvenliğinin Artırılması Hedeflendi

Geleneksel kamuya açık mobil haberleşme şebekelerinden farklı olarak özel 5G altyapısının, liman işletmecilerine kritik haberleşme trafiğini önceliklendirme, ağa bağlı ekipmanları merkezi olarak yönetme ve hassas operasyonel verileri kendi altyapıları içerisinde muhafaza etme imkânı sağlayabileceği ifade edildi. Klaipeda Devlet Liman İdaresi tarafından yapılan değerlendirmelerde, söz konusu teknolojinin liman operasyonlarında otomasyon seviyesini, operasyonel kapasiteyi ve dayanıklılığı artırarak limanın uluslararası rekabet gücünün geliştirilmesine katkı sağlayabileceği belirtildi. Özel 5G şebekesinin, özellikle kritik liman altyapılarında güvenilir ve kesintisiz haberleşmenin sağlanması açısından önem taşıdığı vurgulandı. Ayrıca sistemin, kaza ve acil durumlarda ilgili birimler arasındaki koordinasyonu güçlendirerek müdahale süreçlerinin daha etkin şekilde yürütülmesini destekleyebileceği değerlendirildi.

Riga Limanı'ndaki Uygulama Örnek Teşkil Etti

Letonya'nın Riga Limanı'nda bulunan bir konteyner terminalinde daha önce hayata geçirilen özel 5G haberleşme altyapısının, Klaipeda Limanı'ndaki çalışmalar açısından operasyonel bir referans oluşturduğu belirtildi. Baltık ülkelerinde liman operasyonlarına yönelik kurulan ilk özel 5G şebekesi olma özelliğini taşıyan sistemin, 50 hektardan daha geniş bir terminal sahasını kapsadığı ve günlük operasyonlarda kullanılan mobil iş makineleri ile kritik haberleşme faaliyetlerini desteklediği bildirildi. Riga Limanı'ndaki uygulamadan elde edilen deneyimlerin, özel 5G teknolojisinin liman sahalarında kullanımına yönelik teknik ve operasyonel değerlendirmelere katkı sağladığı ifade edildi. Klaipeda Limanı'nda tamamlanan test ve tasarım çalışmalarının, gelecekte liman genelinde kurulabilecek özel 5G haberleşme şebekesinin teknik açıdan değerlendirilmesine temel oluşturduğu bildirildi. Bununla birlikte, sistemin uygulamaya alınmasına ilişkin kesin bir takvim veya yatırım tutarının henüz açıklanmadığı belirtildi. (Kaynak: BBN BREAKBULK.NEWS Web Sitesi)

Bilgilerinize arz ve rica ederim.

                                                                                                          Saygılarımla,

                                                                                                        Uğur TIN
                                                                                                          Genel Sekreter V.

_meak_dto_kasim_2026_ab_bulteni_hk.pdf